Dünya

Azeri ve Ermeni solundan çağrı: Uzlaştırma olası

Ermenistan ve Azerbaycan aralarında Dağlık Karabağ’da yaşanan çatışmalar sürerken her iki ülkeden solcular savaş çığırtkanlığına inat barış talebini dillendirmeye devam ediyor.

Azeri ve Ermeni solundan çağrı: Barış mümkün

Özde ÇELİKBİLEK

Güney Kafkasya’da Ermenistan ve Azerbaycan aralarında pazar günü başlayan çatışmalar milletlerarası toplumdan gelen itidal çağrılarına rağmen devam ediyor. Dağlık Karabağ’da Pazar gününden bu yana Azeri ve Ermeni birlikleri arasında yaşanan çatışmalarda en düşük 98 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı. Ölenler aralarında sivillerin de olduğu belirtildi. Azerbaycan ve Ermenistan’da seferberlik hali devam ederken tüm bu savaş çığırtkanlığının ortasında iki ülkeden barış çağrıları da gelmeye başladı.

Azerbaycan’da Sol Cephe (Left Front) üyesi Azeri avukat Karlo Lebt BirGün’e verdiği demeçte, barışma içinde yaşamanın muhtemel olduğunu belirterek “Her iki ülkedeki en büyük sorun, halklar arasında uzlaşma ve diyalog umutlarını kayda değer ölçüde etkileyebilecek dinç sol hareketlerin olmamasıdır” dedi. Lebt, “SSCB döneminde Karabağ’ın bu iki dostça toplumunun gün geldiğinde düşman olacağını hayal etmek zordu. Derhal ise senelerdir süren düşmanca ve milliyetçi propagandadan sonra, uzlaşmalara dayalı barışı düş etmek baskı. Bu düşmanlık yalnızca Kafkasya bölgesini akışkan ve tehlikeli bir bölgeye dönüştürmekle kalmıyor, bununla beraber hem Ermenistan’da keza de Azerbaycan’da gençlerin aklını zehirliyor. Her iki ülkedeki 30 yıllık çatışma sırasında, doğuştan korku ruhuyla büyüyen bir nesil yetişti. Erivan ve Bakü’de herhangi bir anlaşma ülkenin çıkarlarına ihanet olarak görülüyor” diyor.
Her iki ülkenin aldığı seferberlik kararının arkasından, yeni bir savaş endişesini de beraberinde doğurdu. Hükümetlerin diyalog yollarını kapatması ise sorunun çözümü konusunda sadece çatışmayı gösteriyor. Lebt, “Bu savaşın kendisi Ermenilerin veya Azerilerin sorunlarının hiçbirini çözmeyeceğini, sadece çok eskiden barışma içinde ve dostça bir şekilde yaşayan halklar arasındaki mevcut güven krizini daha da kötüleştirdiğini ayrıntıları ile belirtmek gerekiyor” yorumunda bulundu.

Çatışma ve savaşlar sorunları çözmüyor

Pazar günü başlayan çatışmaların ardındaki milletlerarası toplumdan itidal çağrıları geldi. Ama en çok merak edilen açıklamalardan biri Rusya’nın bu çatışmada alacağı konumdu. Ermenistan ile askeri ve hesaplı anlamda sahip olduğu ortaklık neticesinde, Azerbaycan’ın karşı yer alması beklenirken, görece tarafsız bir konum aldı. Karlo Lebt’e göre bu durum, Rusya’nın aceleci davranmak istememesinden kaynaklanıyor. Lebt, “Rusya, geleneksel olarak, Rus askeri üssünün bulunduğu Ermenistan’ın yanına yer almıştır. aynı zamanda, Rusya’nın çatışmanın her iki tarafını da silahlandırdığını, ancak kendisini istikrarın garantörü ilan ettiğini belirtmekte avantaj var. Ama son çatışmalar, Rusya’nın ilk kere görece objektif bir pozisyon aldığı bir gelişme. Birkaç versiyon var, fakat tümü daha kapsamlı doğrulama gerektiriyor. Bunlardan biri, Paşinyan hükümetinin Batı yanlısı bir politika izlemeye çalışarak Rusya ile ilişkilerini bozmasıdır. böylece Rusya, Ermeni hükümetini cezalandırmaya çalışırken çatışmaya müdahale etmek için telaş etmiyor. İkinci görüntü, Rusya’nın Batı ile Ukrayna gibi çatışmalarla fazla meşgul olması ve oldukça sadık bir Azerbaycan’ı kışkırtmak istememesidir” ifadelerine yer verdi.

azeri-ve-ermeni-solundan-cagri-baris-mumkun-786793-1.

Özlenen Barışı oysa sol getirebilir

30 yıldır çözülemeyen bu sorunun çatışma dışarıya bir alternatifi olup olmadığını sorduğumuz Karlo Lebt, “Bu çatışmanın hiçbir haklı gerekçesi değil. Ermeni ve Azeri solcular, Karabağ sorununun çözümünün ama keza Ermeni keza de Azerbaycanlı Karabağ sakinlerinin haklarına hürmet duyulması ve tanınması ile mümkün olacağı konusunda anlaşmaya varılmış. İdeal seçenek, her iki toplum için de doğrudan demokrasiye sahip belediye sosyalizmidir. Her iki ülkedeki en büyük sorun, halklar arasında uzlaşma ve diyalog umutlarını kayda değer ölçüde etkileyebilecek dinç sol hareketlerin olmamasıdır” dedi.

***

Savaşa hayır

azeri-ve-ermeni-solundan-cagri-baris-mumkun-786794-1.

Kafkasya Barışı Koruma İnisiyatifleri Merkezi direktörü Ermenistanlı Georgy Vanyan ve Azerbaycanlı siyaset bilimci Zardusht Alizadeh’in, Ermenistan ve Azerbaycan halklarının iki taraflı çıkarlarına hürmet duymaya dayalı bir ateşkes ve çatışmalara bitirmek namına barışçıl bir uzlaşma çözümü bulgu çağrısı yaptılar. Açıklamada, “Biz iki arkadaş canlısı ve vefalı dost Ermeni Georgi Vanyan ve Azeri Zardusht Alizadeh olarak, Güney Kafkasya’nın iki komşu halkı arasındaki düşmanlığı ve çatışmayı sona erdirmeye, diyalog kurmaya ve çok eskiden Ermeni ve Azerbaycanlılar arasında var olan güveni baştan inşa etmek için bir çağrıda bulunuyoruz. Büyük çaplı yeni bir savaş tehlikesinin, bu sefer daha pozitif dökülecek kanın ve yıkım tehlikesinin mecburi olarak Ermenistan ve Azerbaycan’a yaklaştığını görüyoruz. 30 yıldır derinleşen çatışmaların iki halkın üzerinde yarattığı sosyal, idareli, ruhsal ve ahlaki yıkımı gördük. Bütün bu yıkımlar bölgemizde barışın yapı edilmesini zorlaştırıyor, barıştırma potansiyelini yok ediyor.Toplumlarımıza, öbür halkların bir devlet içinde barış içinde, bir arada yaşamalarına ilişkin uluslararası örnekler üzerindegeniş bir çalışma ve tartışma başlatmaya, bu örneklerin ülkemizde Güney Kafkasya’da uygulanmasına karşın mekanizmaları geliştirmek üzerinde anlaşmaya gösteri ediyoruz” biçiminde çağrıda bulundu.

***

Uçak düşürüldü

Ermenistan Savunma Bakanlığı, Türkiye F-16 savaş uçağının Ermenistan’a ait Su-25 savaş uçağını vurduğunu ve pilotun hayatını kaybettiğini öne sürdü. Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkissian da NATO üyesi Türkiye’nin F-16 uçaklarıyla Azerbaycan’a yardım ettiğini söyledi. Ankara ve Bakü iddiaları yalanladı. Buna karşılık Bakü, Erivan’ı doğalgaz altyapısına saldırmakla suçladı. AKP MYK’sı ardından konuşan parti sözcüsü Ömer Çelik ise Türkiye’nin sonuna kadar Azerbaycan’ın yanına olduğunu söyledi.

Benzer Haberler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu