Ekonomi

İstihdam artıyorsa, ekonomi uçuyorsa SGK niçin hızla yere çakılıyor?

AKP iktidarının ‘sanal iyilik’ hali yaratmak için verileri makyajlamasına karşın SGK’nin gelir-gider dengesi çabuk bozuluyor, ‘açık’ artan bir şekilde büyüyor. SGK, ocak-temmuz döneminde tarihi rekor kırarak 50 milyar liralık açık verdi

İstihdam artıyorsa, ekonomi uçuyorsa SGK neden hızla yere çakılıyor?

Dr. Ergün DEMİR / Dr. Güray KILIÇ

Define ve Maliye Bakanı Patent Albayrak, Yeni Ekonomi Programı sunumunda istihdamın artırıldığını, ülkenin üretim ve yatırımda küresel bir cazibe merkezi haline getirildiğini ifade etti ve sanal bir iyilik tablosu sergiledi.

Ama rakamların gösterdiği gerçek şu, devlete ait verilere tarafından Türkiye’nin en yüksek bütçeli kurumlarından biri olan Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) kazanç-gider dengesi hızla bozuluyor. SGK, 2020 Ocak-Temmuz arasındaki ilk yedi ayda tarihi rekor kırarak 50 milyar TL ‘açık’ verdi, prim gelirlerinin emekli aylıklarını ve sağlık durumu ödemelerini karşılama oranı ise yüzde 71,8’den yüzde 62,7’ye düştü.

DENGE HIZLA BOZULUYOR

AKP iktidarının sanal iyilik hali yaratmak için verileri makyajlamasına ve manipülasyonuna karşın fiilen SGK’nin gelir- gider dengesi şipşak bozuluyor ‘açık’ artmaya devam ediyor.

Sosyal emniyet sisteminde gelirler ve giderler arasındaki dengenin sağlanması sistemin sürdürülebilir olması bakımından son derece manâlı. AKP iktidarı, sosyal güvenlik sisteminin parasal açıdan sürdürebilirliğinin sıkıntıda olduğu gerçeğini gizli tutmak ve üzerini örtmek için reklamlarla halka pembe tablo pazarlamaya çalışıyor. Fakat rakamların gösterdiği gerçek şart bunun bütün tersi. SGK’nin 2019 yılında toplam 39,9 Milyar TL olan açığı, 2020 yılının birincil 7 ayında tarihi rekor kırarak 50 Milyar TL oldu.

istihdam-artiyorsa-ekonomi-ucuyorsa-sgk-neden-hizla-yere-cakiliyor-790422-1.

SGK’de prim gelirlerinin emekli aylıklarını ve sağlık ödemelerini karşılama oranları da giderek düşüyor.

istihdam-artiyorsa-ekonomi-ucuyorsa-sgk-neden-hizla-yere-cakiliyor-790423-1.

SGK’nin en manâlı finansman kaynağı primler. Prim gelirleri 2019 yılında emekli aylıkları ve sağlık durumu ödemelerinin yüzde 71,8’ini karşılarken yukarıdaki tablodan da görüldüğü gibi bu oran prim gelirlerinin azalması ve prim alacaklarının tahsil edilememesi sonucunda bu yılın ilk 7 ayda yüzde 62,7’ye düşmüş durumda.

Yüksek enflasyon, yüksek işsizlik ve hesaplı durgunluk sosyal güvenliğin finansal durumunu negatif yönde etkiler. Artan parasal ve ekonomik krizler istihdamın korumasızlığını artırır, formel sektörde kitlesel meslek kayıplarına, işsizlikte hızlı artışa ve kayıt dışı istihdamın daha da genişlemesine neden olur.

İş olanakları, gelirleri ve hayat düzenlerinde yok edici zincirleme etkiler görülen insanların sosyal sigortaya katkı maddesi yapmaları olanaksızlaşır ve prim ödeme eğiliminde azalma olur. Primini ödeyemeyen patron ve kişi sayısı artar.

istihdam-artiyorsa-ekonomi-ucuyorsa-sgk-neden-hizla-yere-cakiliyor-790424-1.

Bakan Albayrak,”İstihdamın nicelik ve niteliğini artıracak politika ve tedbirler uygulanmaya devam edeceğiz, salgın sonrası küresel arz zincirinde ortaya meydana çıkan aksamaları fırsata dönüştürerek ülkemizi üretim ve yatırımda küresel bir alımlılık merkezi haline getireceğiz” iddiasında bulunsa da yukarıdaki tablo bunun aksini göze çarpan ediyor. Bu tablo bize salgının makroekonomik denge ve parasal kararlılık üzerindeki olumsuz etkilerinin devam ettiğini, toparlanmanın olmadığını ve yeni dengelenmenin çöktüğünü gösteriyor.

1 Nisan-30 Haziran tarihleri aralarında mücbir sebep halinde olduğu kabul edilen bir takım sanayi, imalat ve işletmelerin prim ödeme sürelerinin ötelenmesinin yukardaki tabloyu etkilediği var sayılıyor. Fakat prim gelirlerinin emekli aylık ve sıhhat ödemelerini karşılama oranındaki en sert düşüş prim ertelenmesi açık havada kalan temmuz ayında yüzde 53,7 olarak gerçekleşti.

Gerçek şu fakat yokluk, işsizlik ve hesaplı kararsızlık giderek artıyor. Rakamlarla sabit olduğu üzere kriz ve dövizdeki artışın sonucu olarak yüzlerce işyeri, fabrika kapandı ve binlerce işçi işten çıkarıldı. Bu şekilde prim ödeyemeyenlerin sayısının gitgide artarak artması ve prim alacaklarının tahsil edilememesi ile de SGK kazanç-gider dengesi olumsuz etkileniyor. ‘Açık’ artıyor ve prim gelirlerinin emekli aylıklarını ve sağlık ödemelerini karşılama oranları düşüyor.

Önümüzdeki günlerde Sosyal Sigorta Sistemi’nin baştan düzenlenmesi ile emekli aylık ve ödeneklerinin, kıdem tazminatının bitmiş yapılandırılması gündeme gelecek. Ilk Önce kamu almak üzere çoğu sağlık durumu işletmesinin borçlarını ödeyememesi ve iflas etmesi, sunulan sağlık hizmetleri kapsamı yani güvence paketinin daraltılması ve hizmete erişimde kısıtlamaların söz konusu olması güçlü olarak muhtemel.

Benzer Haberler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu