Sağlık

‘Tuvalet eğitiminde yapılan yanlışlar çocuğunuzun zihinsel ve fiziksel gelişimini olumsuz etkiler’

Medipol Çamlıca Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümünden Uzm. Dr. Ruhan Özer, ailelerin çocuklarını tuvalet eğitimine hazırlaması konusunda önerilerde bulundu. Tuvalet eğitimine başlamanın en dürüst zamanının 2 yaş olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Özer, “İki yaşından önce çocuk gönülsüz ise bu eğitim için zorlanmamalıdır. Fakat 12’nci ayda veya daha önce yürümeye başlayan çocuklar hevesli ise eğitim iki yaşından önce nadir de olsa verilebilir” dedi.

Tuvalet eğitiminin mecburi bir süreç olduğuna değinen Uzm. Dr. Özer, “Her şeye karşın anne ve babanın çocuklara karşı yapıcı bir dille konuşmaları gerekir. Karşılaştırma yaparak bu eğitimi tahsis etmek çocukların zihinsel ve somut gelişimini etkiler. Tuvalet eğitimi, çocuğun hiç kimsenin yardımı olmadan tuvaletinin geldiğini fark ederek tuvalete gidip yapmasıdır. Annenin veya babanın çocuğunun tuvaletinin geldiğini anlayıp, onu uyararak tuvalete göndermesi değildir. Bunun için içten zaman 2 yaştır. Çünkü boşaltım sistemi ile ilgili organların işlevleri genel olarak 48 aya dürüst tamamlanır. Bu yaşlardan önce çocuk tuvaletinin geldiğini hissetse bile beceri kazanmamıştır. Çocuğunuzun tuvaletinin geldiğinin farkına varması, vardıktan sonra tutabilmesi ve gidip yapabilmesi için, böbrek, karın kasları, idrar torbası ve beyin arasındaki sinyallerin gidip gelebilmesi için fiziki, zihinsel gelişiminin işlenmiş olması gerekir” ifadelerini kullandı.

“Çocuğunuz yürümeye başladıysa, kolay cümleler kurabiliyorsa tuvalet eğitimine hazırdır”
Uzm. Dr. Özer, sözlerine şöyle devam etti: “Ilk Kez çocuğunuzun bilişsel ve somut gelişimini gözlemleyerek sizin için sinyâl sayılabilecek davranışlarını değerlendirip dürüst zamanı seçmelisiniz. Çocuğunuz yürümeye başladıysa, basit cümleler kurabiliyorsa, burun, kulak, göz gibi yüzünün parçalarını gösterebiliyorsa tuvalet eğitimine hazırdır diyebiliriz. Çocuğunuz, evinizin değişik yerlerine kendi başına gidebiliyorsa; konut temizliği, sofra hazırlığı gibi kolay işlerde sizi taklit edebiliyorsa, bir objeyi istediğinizde getirebiliyorsa, çocuğunuzun tuvaletini gün boyunca daima gerçekleştirmek yerine birkaç kere yeterince yapabiliyorsa, tuvalete gitme ihtiyacını mimikleri ve davranışı ile ifade edebiliyorsa ve bezden duyduğu rahatsızlığı ifade edebiliyorsa çocuğunuz tuvalet eğitimine hazırdır. Eğitim için taşınma, hastalık, boşanma, ölüm gibi aile sorunlarının olmadığı yerinde bir süre seçilmelidir. Çocuğunuzun sizi dinleyebileceği bir zamanda, örneğin uykudan kalktığı keyifli bir zamanda onunla göz teması kurarak böyle bir eğitime başlayacağınızı söylemeniz uygun olacaktır. Birlikte bir oturak alınabilir, ya da evdeki klozet üstüne aparat takılabilir. Ayağının altına yere gizli basabileceği ek bir hopârlör konulabilir. Çocuğunuza yerinde bir ortam düzenlemek işinizi kolaylaştıracaktır”.

“Çocuğunuz istemeyerek tuvaletini altına yaptığında göz ardı etmelisiniz”
Kendi yaş grubundan tuvalet eğitimini tamamlamış bir çocuk gözlemlenebileceğini bildiren Uzm. Dr. Özer, “Sen de Zeynep gibi tuvaletini klozete yapmak ister misin? Ne dersin?” gibi davranış örneklemesi cümlelerle teşvik edebilirsiniz. Çocuğunuz ile birlikte bezi çöpe atarak; “Sen artık büyüdün, haydi klozete oturalım mı?” biçiminde konuşarak çocuğunuzun onayını almış şekilde birincil başarılı adımı atabilirsiniz. Ilk Olarak tepki gösterebilir, zorlanmamalıdır. Eline bir oyuncak verilebilir. 10-15 dakika vakit ile kısa öyküler okunabilir. İstemeyerek tuvaletini altına yaptığında göz ardı edilmelidir. Aksi takdirde çocukta suçluluk duygusu gelişebilir. Çocuk kendi başına tuvaletini yaptığı süre mutlaka övülmelidir. Takdir genel olarak manevi içerikli ödüller olmalıdır. Ödülü sıcak bir öpücük, beğeni, kucaklama, oyun oynama, parka gitme olabilir. Takdir olumlu davranışı pekiştirir. Güven duygusunun gelişmesine tezgâhtar olur. Tuvalet eğitimi tamamlandıktan sonradan 4-5 yaşlarında temizlik alışkanlığı da öğretilmelidir. Temizlik için en iyi temizleyici sudur. Sabun ve temizlik mendilleri iç deriyi tahriş edeceğinden kullanılması önerilmez” açıklamalarında bulundu.

“Yeniden bezlemek öğrenmeyi geciktirecektir”
Çocukların ara sıra tuvaletinin altına kaçırabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Özer, “Bitmiş bezlemek öğrenmeyi geciktirecektir. Tuvalet eğitimi süreci başladığında gece de bezlenmemelidir. Bezlemek çocuğa şu mesajı verecektir. “Ben önlem alıyorum. Sen tuvaletini altına yapabilirsin.” Bu çocuğunuzun kafasını karıştıracak, çelişki oluşturacaktır. Eğitim sürecinde besin alışkanlığımıza küçük dokunuşlar işleri kolaylaştıracaktır. Gündüzleri bol istikrarsız verilmeli, akşam geç saatlerde sulu gıdalar (süt, meyve suyu, vb.) verilmemeli, sıvılar uykudan en düşük 2 saat önce kesilmelidir. Gündüzleri 3-4 saatte bir tuvalete gitmesi özendirme edilmelidir. Eğitime başlarken gözden çıkardığınız bir yatağı kullanabilirsiniz. ya da çocuğunuz görmeden çarşaf altına yatakkoruyucu koyabilirsiniz. Dikte kipi ile konuşmak yanlış bir tutumdur. “Hadi ivedi tuvaletini yap” yerine “Bir bak bakalım tuvaletin gelmiş mi, oturalım mı?” gibi cümleler kumanız çocuğunuzun eğitim sürecinde tez kavramasına tezgâhtar olacaktır. Suçlayıcı sözler sarf etmek, ürkütmek, sevdiği aktivitelerden men etmek gibi ceza içerikli davranışlar öğrenmeyi geciktirecek, aranızdaki ilişkiyi bozacaktır. Diğer biriyle kıyaslamak çocukta kıskançlık duygusunun artmasına sebep olabilir ve kıyaslanan kişiyle ilişkisi bozulabilir. Tüm bu negatif yaklaşımlar, çocuğunuzun güven duygusunun gelişimini engelleyecektir. Zihinsel, sosyal, şehvetli, fiziksel gelişiminin geri kalmasına yol açacaktır. Bu sebeple çocuğunuz ile iletişimde daima olumlu cümleler kurmaya özen gösterin” diye konuştu.

Benzer Haberler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu